‘Valideringsgesprek gaat uit van professionaliteit en eigenaarschap van schoolleiders’

Hebt u zich op een thema ontwikkeld door informeel te leren? Dan kunt u dat thema afronden met een valideringsgesprek tussen drie schoolleiders, met begeleiding van een procesbegeleider. Hoe gaat dat in zijn werk? Interim schoolleider Marianne Heijting volgt de training tot procesbegeleider en vertelt er meer over.


Wat houdt de training tot procesbegeleider in?

‘Het Schoolleidersregister PO heeft de wens om de afronding van informeel leren zoveel mogelijk door schoolleiders zelf te laten begeleiden. De training moet ervoor zorgen dat het kwaliteitsniveau hoog blijft en dat iedereen dezelfde taal spreekt. Dat de gesprekken aan diepgang winnen en de beoordelingen eenduidig zijn. De training beslaat drie dagen, de eerste heb ik gehad. We kregen een deel theorie en oefenen vooral veel. Eigenlijk voeren we onderling valideringsgesprekken, waarbij we een eigen casus inbrengen en elkaar bevragen. Ik leer er veel van, krijg meer inzicht in hoe ik in een gesprek zit, bijvoorbeeld dat je altijd jezelf en je eigen waarden meeneemt.’ 

Hoe gaat een valideringsgesprek in zijn werk?

‘Schoolleiders die een thema willen afronden, sturen hun casus van tevoren op. Tijdens het gesprek brengen zij om de beurt hun casus in en beschrijven hun leerproces. De beide andere schoolleiders stellen vragen om tot een beoordeling te kunnen komen. Wat was de uitgangssituatie? Welke ontwikkeling heeft de schoolleider doorgemaakt? Waar staat hij/zij nu?
Om tot een goede beoordeling te komen, is het belangrijk dat het leerproces geanalyseerd wordt en dat de schoolleider reflecteert op het eigen handelen. Om dit naar boven te halen, worden vragen gesteld met behulp van de techniek ‘Ladder der gevolgtrekking’. Hiermee leer je kijken naar de onderliggende waarden en motivatie. Achteraf geven de deelnemers hun beoordelingen van de anderen schriftelijk door aan het Schoolleidersregister.’

Waarom moet daar een procesbegeleider bij zijn?

‘De schoolleiders blijven eigenaar van het gesprek, wij helpen om het gesprek de diepte in te leiden. We houden in de gaten welke processen tijdens het gesprek plaatsvinden. De deelnemende schoolleiders hebben verschillende rollen, als casusinbrenger en als beoordelaar. Dat kan lastig zijn. Als het nodig is, verhelderen wij en brengen we de focus terug. We sturen op niveau, zodat de deelnemers elkaar echt goed kunnen beoordelen. Het gesprek zelf is ook een leermoment. Door de gesprekstechniek leer je je blikveld verbreden, je brengt je eigen kwaliteit in en kunt je aan elkaar spiegelen.’

Bent u zelf ook bezig met informeel leren?

‘Ik volg nu zelf de formele route: de master ‘Educational Leadership’. Voor een volgende periode ga ik zeker met informeel leren aan de slag. Het is natuurlijk ook een doorlopend proces, je blijft altijd bezig met jezelf professionaliseren. Deze manier van leren en ontwikkelen gaat uit van de professionaliteit en het eigenaarschap van de schoolleiders en daar draag ik graag aan bij. Het hele register is overigens een instrument om de kwaliteit hoog te houden, dat moeten we onderling ook waarborgen.’

Hebt u tips voor schoolleiders die informeel willen leren?

‘We zijn snel geneigd om het te hebben over de school en het team, maar richt je daar niet op. Het gaat om je eigen ontwikkeling. Houd een logboek bij en reflecteer op jezelf en op je eigen handelen.’